STERLIN
23,1809
DOLAR
18,8114
EURO
20,4428
ALTIN
1.166,03
BIST
4.976,55
SON DAKİKA
BİLSEM ‘Öğretmen Seçme ve Atama Kılavuzu’ yayınlandı
AP’deki yolsuzluk soruşturması büyüyebilir
“Girilmesi Yasak Bölge” ilan edildi! – KIBRIS HABER
Bakanlar Kurulu Toplantısı Başladı! – KIBRIS HABER
ABD’de son 2 ayda 15 balina karaya vurdu
Hawaii semalarında merak uyandıran görüntü
Bakan Çavuşoğlu, Macar mevkidaşı Szijjarto ile görüştü
Tayvan’da yeni hükümet kuruldu
İlköğretimde 25 bin, orta dereceli okullarda ise 27 bin öğrenci karnesini aldı – KIBRIS HABER
Somer Sivrioğlu ile Mehmet Yalçınkaya MasterChef’i bırakıyor mu? iddiaları üzerine Acun Ilıcalı’dan paylaşım geldi! – KIBRIS HABER
Talep edilen ilaçlar ülkeye geldi! – KIBRIS HABER
Rusya bu sözlerle çalkalanıyor… Ukrayna savaşı itirafı ortalığı karıştırdı!
Krizde yeni dalga: Fransa ve Belçika’da binlerce kişi sokağa döküldü! İngiltere’den flaş karar…
Belçika’da yüzlerce çalışan sokağa indi
Antika dükkanından goril heykeli çaldı
Türkiye’nin ham çelik üretimi düştü
Grip diye hastaneye gitti, iki bacağını kaybetti! Doktorlar yaşaması için yüzde 30 şans verdi…
Spot piyasada elektrik fiyatları (31.01.2023)
Bakan Ersoy: Bu yıl hedef 60 milyon turist, 56 milyar dolar gelir
Fed’den kim ne bekliyor?
İstanbul’da 189 bin öğrenciye ücretsiz yemek
Euro Bölgesi 2022’nin 4. çeyreğinde yüzde 0,1 büyüdü
Serdar Denktaş, Rauf Raif Denktaş heykelinin açılışında konuştu! “Devlet ortadan kalkarsa geleceğimiz kalmaz” – KIBRIS HABER
80 yıllık define haritası ortaya çıktı, kazmayı küreği kapan o köye koştu! Üç kavak ağacının yanında, 70 santimetre derinde…
Son dakika… Bakan Çavuşoğlu’ndan flaş NATO açıklaması
Tren bileti satış sistemi yenilendi
Lapta’da yarın elektrik kesintisi! – KIBRIS HABER
En çok yağış alan bölge! – KIBRIS HABER
Meclis Genel Kurulu toplandı! İşte gündemdeki konu – KIBRIS HABER
Borç yapılandırması teklifi Meclis’te

Daima artırım yapılır mı?

Fahiş fiyat tartışmasında tansiyon düşmüyor. Marketler artan girdi maliyetlerini gösterip “Biz fahiş fiyatlı etiket koymuyoruz” diyor. Birtakım eserler haftadan haftaya hatta günden güne zamlanıyor. Vatandaşlar da ‘Her gün etiket değişir mi’ diye soruyor. Uzmanlar ise “Bazı eserlerde maliyetten kaynaklı artış olağan lakin piyasada arka niyetli artırımlar da var” diyor.

Daima artırım yapılır mı?
CyborNFT
02.12.2022 07:25
0
A+
A-

Sürekli artırım yapılır mı?
Fahiş fiyat tartışmasında tansiyon düşmüyor. Marketler artan girdi maliyetlerini gösterip “Biz fahiş fiyatlı etiket koymuyoruz” diyor. Birtakım eserler haftadan haftaya hatta günden güne zamlanıyor. Vatandaşlar da ‘Her gün etiket değişir mi’ diye soruyor. Uzmanlar ise “Bazı eserlerde maliyetten kaynaklı artış olağan fakat piyasada arka niyetli artırımlar da var” diyor.

Son aylarda en büyük tartışma mevzularının başında market raflarındaki eserlerin fiyatlarında yaşanan değişimler ve bu değişimin nedenleri yer alıyor. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Başta Ticaret Bakanlığımız olmak üzere denetimleri sıkılaştıracağız. Bütün problem bu fiyat farklılıklarını gidermenin yollarını arayacağız. Birçok ünitelerde iktisatta farklılıklar var. Zincir marketlerle ilgili denetimleri sıkılaştıracağız, fiyat farklılıklarını gidermenin yollarını bulacağız, takibini yapacağız” açıklaması mevzuyu tekrar gündeme taşıdı.

Gıda Perakendecileri Derneği Lideri Galip Aykaç, geçtiğimiz gün yaptığı açıklamada, “Organize perakendede kâr edenlerin en yükseğinin ettiği kâr yüzde 4’tür. Onu tamamını da verseniz enflasyon aşağı gelmez. Bunu bile bile 1’e alıp 3’e satıyorlar, 4’e satıyorlar diyecek kadar alçalan gazetecilere, oda liderlerine diyorum ki, bu algı operasyonunuzun vatandaşta karşılığı yoktur” tabirini kullanarak; domatesin tarladan 0 liraya alınsa bile markete gelene kadar fiyatının 7.5 liraya ulaştığını söylemişti.

CyborNFT

TARAFLAR NE DİYOR?

Peki olayın tarafları ve uzmanlar ne diyor? Organize perakendeciler fiyatları kendilerinin belirlemediğini, ziraî girdilerin yüzde 138 arttığını ve yüksek maliyetler içinde en düşük kâr marjı ile çalıştıklarını söylüyor. Eserin tarla fiyatının yüksek olduğunu belirtip yüksek akaryakıt, kira ve işçi masraflarını işaret ediyor. Vatandaş ise rafta gördüğü etiketteki yüksek ve fiyattan ve bu fiyatın daima yükselmesinden bıkmış durumda. Uzmanların bir kısmı da bu artışların muhakkak kısmının girdi maliyetlerinden ötürü hakikat olduğunu lakin arka niyetli şahısların muhakkak eserlerde ‘vatandaş nasıl olsa satın almak zorunda’ diyerek haksız artırımlar yaptığını bunun da piyasayı bozduğunu tabir ediyor. Esnaflar ise bilhassa büyük marketlerin belli bir girdi ile aldığı eseri, girdi masrafları değişmeden 2-3 sefer artırımlı fiyatla sattığını söylüyor.

FİYATLARA KİMSE YETİŞEMİYOR

Vatandaşlar raflardaki bir günün oburunu tutmadığını bu kadar süratli ve yüksek fiyat değişimlerini anlamakta zorlandığını tabir ediyor. Fiyatların geçmiş periyottaki değişimlerini bir grafik halinde kullanıcılara sunan Akakce.com ve Cimri.com’un datalarına nazaran 1 Ocak günü 25,90 lira olan 1 kg kuru fasulye, mayıs ayında 35 liraya eylülde 48 liraya, ekimde 52 liraya, kasımda 60 liraya çıkıyor. Yeniden 1 ocak günü 37.5 liraya satılan 500 gr kaşar peyniri, mayısta 70 liraya, eylülde 106 liraya, kasımda ise 111 liraya çıkıyor. Ocak ayında 70 liraya satılan 32’li tuvalet kağıdı ise şubatta 100 liraya, mayısta 120 liraya, eylülde 150 liraya, ekimde 180 liraya, kasımda 199 liraya, aralıkta ise 209 liraya çıkıyor. Ocak ayında 19 liraya satılan bir diş macunu, martta 40 liraya, eylülde 65 liraya, kasım sonunda ise 90 liraya çıkıyor. 

‘ÜRETİCİ GİRDİLERİ REKOR KIRDI’

TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat:

Tüm pahalılığa karşın vatandaşların tüketimi çok güçlü seyrediyor. Enflasyonda düşüş olmadığı için gereksinimler daima öne çekiliyor. Bu besinde da giyside de bu türlü. Daha değerli olacak niyeti bu talebi güçlendiriyor. Fiyat artışlarında üretici girdilerinin çok değerli bir rolü var. Bunu görmezden gelemeyiz. Üretici girdileri kimi kalemlerde rekor kırıyor, bu da fiyatları ister istemez üst çekiyor. Üstünde durmamız gereken bir fiyat karmaşası var. Sorun da burada esasen. Birtakım eserlerin fiyatı haklı olarak kimilerinin haksız olarak arttırılıyor. Bir kaos var. Bunu alışveriş yapan herkes gözlemleyebilir. Etikete ne koyarsam satıyor fikri ile arka niyetli hareket edenler piyasayı etkiliyor. Kimi eserlerde daima artırım olamaz. Ancak bunun tespiti de çok güç.

‘BU KADAR SIK ARTIRIM OLMAZ’

TESK Genel Lideri Bendevi Palandöken:

“Her alanda maliyetler artıyor. Lakin bir esere her gün ya da sıklıkla artırım yapılmaz. Birtakım eserlerin üretim süreçleri bu artırımlara müsait. Fakat büyük marketler belli bir girdi ile aldıkları eserlere daha yenisi gelmeden 3-4 kez artırım yapıyor. Tarladan rafa kadar tüm sistemi denetim altında tutuyor. Bir bakkal, bir kasap da birebir girdi maliyetleri ile işletiyor dükkanını. Ancak bu kadar sıklıkla artırım yapmıyor.”

‘FİYATLAR DENGELENECEK’

Reis Besin İdare Şurası Lideri Mehmet Reis:

“Üreticinin girdi maliyetleri ne kadar aşağıya inerse fiyat artışını da önlemiş olursunuz. Fiyat artışlarına yönelik raflar denetim ediliyor lakin asıl nedenler üzerinde durmamız gerek. TMO değerli adımlar atıyor, meslek hayatımda birinci sefer bu sene alım fiyatları üst istikametli açıklandı. Üreticinin kâr etmesi, tüketicinin de uygun fiyata eser alması için uğraş ediyoruz. Fiyat artışları bir istikrara gelecek; pirinçte, fasulyede, dengesizlik yaşıyoruz. Kimi marketlerde farklı fiyatlar olabiliyor lakin bu da farklı periyotlarda yapılan alımla alakalı. Geçtiğimiz haftalarda Bakan Vahit Kirişci ile görüşmemizde kendisi, ‘gelecek 6 yılın üretim planını yapacağız; ekilmeyecek arazi kalmayacak’ dedi, buna çok keyifli oldum.”

HANGİ GİRDİLER ETKİLEDİ?

KÜRESEL iktisatta yaşanan gelişmelerin Türkiye’ye tesiri yüksek kur nedeniyle daha hissedilir oldu. Hammadde ve güç fiyatlarındaki yükseliş üreticinin girdi maliyetlerini, tüketicilerin de uygun fiyatlı eserlere erişimini zorlaştırdı. Son açıklanan datalara nazaran, enflasyon yıllık yüzde 85.51’i gördü. ÜFE ise yıllık yüzde 157.69 artış kaydetti. Ziraî girdi enflasyonu yüzde 138’i aşarken; tarım eserleri ÜFE de yüzde 163.32 arttı. Hükümet yüzde 50.5’lik artırımın üzerine yüzde 30’luk bir orta artırım daha yapmış ve minimum fiyatı 5 bin 500 TL olarak belirlemişti. Sene başında 70 düzeylerinde olan brent petrolün varil fiyatı savaşın akabinde 110 dolarları görürken, uzun müddettir 90 dolar düzeylerinde seyrediyor. Türkiye’de ise mazot fiyatları son bir yılda yüzde 130’a yakın arttı ve son olarak 22 lira düzeyine geldi.

‘GÖRÜLMEMİŞ BİR SÜREÇTEYİZ’

PERDER İdare Heyeti Üyesi İhsan Biçen:

Bir hatalı bulmaya çalışmadan evvel gerçek ve doğrunun peşinden gitmeliyiz. Hepimiz ülkemiz için yeterli şeyler istiyoruz. Şu anda ülkemizde kişi başına düşen market sayısı Avrupa’nın üstünde. Bu da rekabeti artırıyor, toplum için bu durum aslında âlâ. Herkeste ‘daha ucuza vermezsem müşterimi kaybederim’ korkusu var. Marketlerle ilgili algının buraya gelmesi olağan. En cahilimiz bile fırsatçılık yapmaz, müşteriniz varsa varsınız, yoksa yoksunuz. En küçüğünden en büyüğüne kadar daha ucuza satmayı düşünüyor tüm marketler. Tüketiciler de haklı, o denli bir devirden geçiyoruz ki yeni kuşağın hayatında görmediği süreçteyiz. Tüketicimiz çok haklı eleştirmekte lakin sorunlarn kökten çözülmesi gerekiyor. Gübre, lojistik, kıymetliyse hepimiz bunun tahliline odaklanmalıyız. ‘Suç sende’ demek sorunun tahlili değil.”

‘İSTESEK DE ARTTIRAMAYIZ’

Gıda Perakendecileri Der. YKÜ Erdal Tüfekçi:

“Market rafındaki eserlerin üretim maliyetlerinde, emtiada, güçte, lojistikte fiyat artışları var. Elektrik masrafları, artık kiraların üzerine çıktı. Fiyat artışlarında biz en son halkayız, satın alıyoruz, fiyat belirleyen tarafta değiliz. Ayrıyeten perakendeciler de kendi ortasında rekabet içinde, bu da enflasyonun artmasını engelliyor. Günlük kategorideki zerzevat, meyve, et ve süt eserlerinde, mantı, yufka üzere eserlerde fiyatlar günlük belirleniyor. Üretici kendi maliyetlerine nazaran fiyatı belirliyor ya da yumurta borsarsı ne diyorsa biz ona nazaran fiyat koyuyoruz. Her dalda artırım aralığını sıklaştıran fırsatçılar çıkabilir. Organize perakende dışında birileri eser alıp stokluyor olabilir lakin bunu yapabilmek için ekstra depolama ve operasyon maliyeti gerekli. Tek bir fırsat için bu türlü bir maliyet artışına girmek mümkün değil.”

CyborNFT
ETİKETLER: , , , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.